Tốc độ:
1x
Từ "điểm nghẽn" lịch sử đến quyết định dứt khoát
UBND TP.HCM vừa chính thức ban hành văn bản chấp thuận chủ trương ngưng thực hiện quy hoạch phân khu Khu đô thị Tây Bắc. Đây là kết quả của một quá trình rà soát toàn diện và quyết liệt từ phía Sở Quy hoạch - Kiến trúc. Đồ án quy hoạch cũ, vốn bao phủ diện tích hơn 6.084 ha trên địa bàn huyện Củ Chi cũ và Hóc Môn cũ, từ lâu đã không còn tương thích với thực tế phát triển và những thay đổi sâu sắc về địa giới hành chính.
Việc dừng đồ án này đi kèm với yêu cầu thanh lý các hợp đồng tư vấn đã ký kết. Đây là động thái cần thiết để "làm sạch" hồ sơ pháp lý, giải tỏa áp lực cho hàng nghìn hộ dân vốn đã chịu ảnh hưởng bởi tình trạng "quy hoạch treo" suốt nhiều năm. Thay vì tiếp tục chỉnh sửa trên một nền tảng lỗi thời, Thành phố chọn cách khép lại quá khứ để mở ra một chương mới phù hợp hơn với tầm nhìn 2040 - 2060.
Nhìn lại vướng mắc: Bài học từ sự lệch pha quy hoạch
Khu đô thị Tây Bắc có quy mô hơn 6.084 ha, nằm trên địa bàn huyện Củ Chi và huyện Hóc Môn (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính), được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch từ năm 1998. Sau đó, khu vực này tiếp tục được kế thừa, cập nhật trong Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM đến năm 2025 (phê duyệt năm 2010).
Tuy nhiên, suốt những năm qua, dù TPHCM nhiều lần kêu gọi đầu tư, khu đô thị này vẫn chưa được triển khai theo quy hoạch. Dự án kéo dài đã ảnh hưởng đến đời sống người dân và gây bức xúc trong khu vực quy hoạch.
Đất đai bỏ hoang, nhà cửa không được cấp phép xây dựng trong nhiều năm vì vướng quy hoạch
Nhìn lại giai đoạn cuối năm 2023, việc triển khai Khu đô thị Tây Bắc từng rơi vào bế tắc khi phải chờ đợi sự phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ đối với điều chỉnh quy hoạch chung Thành phố. Sự chồng chéo giữa các cấp độ quy hoạch và những thay đổi trong nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/5000 (được phê duyệt năm 2020) đã khiến các đơn vị tư vấn và Ban Quản lý Phát triển đô thị không thể tìm được tiếng nói chung.
Đến nay, khi quy hoạch chung Thành phố đã dần đi vào thực thi, những dữ liệu cũ không còn giá trị sử dụng. Đặc biệt, trong bối cảnh các quy định về khung giá đất năm 2026 và các tiêu chuẩn mới về phân loại đô thị (theo các Nghị quyết của UBTVQH) đã thay đổi, việc duy trì đồ án cũ sẽ chỉ gây thêm lãng phí nguồn lực và thời gian.
Đến nay, khi quy hoạch chung Thành phố đã dần đi vào thực thi, những dữ liệu cũ không còn giá trị sử dụng. Đặc biệt, trong bối cảnh các quy định về khung giá đất năm 2026 và các tiêu chuẩn mới về phân loại đô thị (theo các Nghị quyết của UBTVQH) đã thay đổi, việc duy trì đồ án cũ sẽ chỉ gây thêm lãng phí nguồn lực và thời gian.Tái định vị trong mô hình chính quyền hai cấp
Một trong những lý do quan trọng khiến mô hình "Thành phố Tây Bắc" (thành phố trong thành phố) trước đây không còn được nhắc tới là sự chuyển đổi mạnh mẽ trong cấu trúc quản lý hành chính. Thực hiện theo các chỉ đạo về tinh gọn bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023-2025, TP.HCM hiện đang vận hành theo mô hình quản lý tập trung và hiệu quả hơn, thay thế cho các ý tưởng phân tách hành chính phức tạp.
Khu vực Tây Bắc hiện nay không còn được nhìn nhận như một thực thể hành chính tách biệt, mà được xác lập là "Khu động lực phía Tây Bắc" – một cực tăng trưởng chiến lược trong sơ đồ đa trung tâm. Việc dừng quy hoạch phân khu cũ là để tổ chức lại không gian theo hướng:
- Phẳng hóa quản lý: Giảm bớt các tầng nấc trung gian, tập trung nguồn lực vào các dự án hạ tầng khung.
- Tích hợp đa ngành: Quy hoạch mới sẽ không chỉ thuần túy là đô thị ở, mà phải tích hợp chặt chẽ với quỹ đất công nghiệp công nghệ cao và các vùng nông nghiệp sinh thái đặc trưng của Củ Chi, Hóc Môn.
Hạ tầng chiến lược: Cú hích từ cao tốc và đường sắt tốc độ cao
Sở dĩ việc điều chỉnh quy hoạch vào lúc này là "thời điểm vàng" bởi khu vực Tây Bắc đang trở thành tâm điểm của những siêu dự án hạ tầng cấp quốc gia.
- Trục cao tốc TP.HCM - Mộc Bài: Với tiến độ triển khai khẩn trương trong năm 2026, tuyến đường này sẽ biến khu Tây Bắc thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng nhất phía Tây.
- Tuyến metro số 2 gồm hai đoạn Tham Lương - Củ Chi và Bến Thành - Thủ Thiêm, tổng chiều dài 50,97km, vốn đầu tư khoảng 73.176 tỷ đồng. Tuyến Tham Lương - Củ Chi đi qua các phường Đông Hưng Thuận, Trung Mỹ Tây, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn, Hóc Môn, Củ Chi, Tân An Hội, Thái Mỹ.
- Vành đai 3 và Vành đai 4: Các tuyến đường này khi hoàn thiện sẽ phá vỡ thế độc đạo của quốc lộ 22, tạo ra các trục ngang kết nối thẳng tới sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.
Nút giao Vành đai 3 và Quốc lộ 22 đang dần hoàn thiện
Chính vì những yếu tố hạ tầng mang tính thay đổi diện mạo này, một đồ án quy hoạch phân khu cũ được lập từ thập niên trước chắc chắn không thể đáp ứng được khả năng khai thác giá trị đất đai tại các điểm kết nối (mô hình TOD).
Lộ trình tháng 5/2026: Chờ đợi một khung pháp lý mới
UBND Thành phố đã giao Ban Quản lý Phát triển đô thị tiếp tục rà soát, nghiên cứu định hướng phát triển cho Khu động lực Tây Bắc dựa trên nền tảng Quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2060. Các nội dung đề xuất mới sẽ được tổng hợp và trình UBND Thành phố xem xét trong tháng 5/2026.
Trong giai đoạn chuyển tiếp này, sự quan tâm của dư luận và giới đầu tư đang đổ dồn vào các nội dung:
- Điều chỉnh mật độ dân cư và hệ số sử dụng đất: Tận dụng lợi thế hạ tầng để phát triển các cụm đô thị nén tại các nút giao giao thông.
- Xác định quỹ đất dự trữ: Đảm bảo không gian cho các công trình công cộng cấp vùng theo tiêu chuẩn đô thị loại đặc biệt.
- Giải quyết quyền lợi cư dân: Phương án chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cấp phép xây dựng trong khu vực sẽ được minh bạch hóa theo bảng giá đất mới năm 2026.
Việc dừng đồ án cũ là một bước lùi cần thiết để chuẩn bị cho một sự khởi đầu bài bản hơn. Với tầm nhìn chiến lược và sự đồng bộ trong công tác quản lý hành chính mới, Khu động lực Tây Bắc kỳ vọng sẽ sớm thoát xác, trở thành một cực tăng trưởng xanh, hiện đại và bền vững của TP.HCM.
Đăng Thy
