Quân khu 7 Online

Thời sự

Thứ năm, 27/05/2021, 14:13 (GMT+7)
5717 lượt xem

Thầm lặng sau cuộc chiến

(QK7 Online) - Trong Hội Văn học nghệ thuật Lâm Đồng, tác giả Nguyễn Phương Liên được định danh là một nhà thơ, một hồn thơ. Và 10 năm qua cô đã cho ra đời 3 tập thơ: Sen đồng nội 1 (Nhà xuất bản (NXB) Hội Nhà văn 2011), Sen đồng nội 2 (NXB Hội Nhà văn 2013), Trăng Trường Sơn (NXB Hội Nhà văn 2015). Tập truyện ký “Thầm lặng sau cuộc chiến” là tập văn xuôi đầu tay gồm 18 truyện ngắn và bút ký viết nên niềm xúc cảm của một người lính trở về từ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước mà thơ không thể diễn tả hết. 
 
Bìa truyện ký Thầm lặng sau cuộc chiến của nữ sĩ Phương Liên.
 
Cách đây tròn 50 năm, vào những ngày cuối tháng 5/1971, có một người con gái tuổi vừa tròn 18 mới học xong phổ thông từ giã làng quê bên dòng sông quan họ thuộc huyện Quế Võ - Bắc Ninh xung phong đi bộ đội, hòa vào dòng người ra trận mang theo lý tưởng độc lập, thống nhất, giải phóng quê hương của thế hệ “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Chẳng ai bắt phụ nữ đến những nơi chiến tranh ác liệt, nhưng tình nước, tình nhà thúc giục, cô Nguyễn Phương Liên vượt qua gian khổ hy sinh, mưa bom bão đạn trở thành người lính kiên trung làm nhiệm vụ vận chuyển, bảo vệ đường ống xăng dầu cho đến ngày toàn thắng. 
 
Ẩn sau gần 200 trang viết là hình ảnh cô gái đẹp người, đẹp nết sinh ra, lớn lên trên quê hương Kinh Bắc, được nuôi dưỡng tắm gội trong không gian ở một miền trầm tích văn hóa với những làn điệu dân ca sâu lắng. Cốt cách của người quan họ với lối ứng xử nền nã, ý nhị, chu đáo như thấm đượm trong từng câu thoại, từng cốt truyện với đồng đội giữa chiến trường ác liệt. Sự hy sinh cao cả, tình đồng đội thiêng liêng thấm qua từng nhân vật nữ mà chính tác giả là nguyên mẫu. Tập truyện mở đầu bằng ngày trở về của nữ bộ đội Trường Sơn khi cuộc chiến sắp kết thúc, “Cô mường tượng hai bên đường là cánh đồng lúa bát ngát thẳng cánh cò bay đang vào mùa gặt. Cô mỉm cười nhớ về miền quê quan họ thân thương, nhớ hội chùa làng, nhớ con sông với những chuyến đò ngang, nhớ rặng tre trưa hè thả bóng mát, nhớ canh hát thâu đêm để rồi... giã bạn “người ở đừng về” (Chiếc khăn tay). 
 
Nữ sĩ Phương Liên.
 
Khi ở chiến trường mong ngày chiến thắng, nhưng vừa trở về thì đã nhớ Trường Sơn, ký ức theo cô suốt năm tháng của đời mình. Để rồi sống giữa đất nước thanh bình, hoài niệm về Trường Sơn luôn trỗi dậy không bao giờ nguôi quên. Đó là những “Mùa mưa Trường Sơn kéo dài như vô tận, mưa cả ngày, cả đêm, tiếng thác đổ ầm ầm, cả tháng không thấy mặt trời... Mùa mưa rừng đêm nào bộ đội cũng tranh thủ đốt lửa hơ quần áo cho nhau, lại phải lo che đậy cho kín kẻo ánh sáng lọt ra ngoài, canh chừng lũ giặc trời. Chỉ cần một tia sáng phát ra cũng đủ để chúng quần nát khu vực đóng quân” (Mùa mưa Trường Sơn). Để trong gian nan ấy những nét đẹp của người con gái Kinh Bắc, đại diện cho vẻ đẹp của phụ nữ Việt ngời sáng. Lúc giúp đồng đội nam hơ quần áo, sơ ý làm cháy gấu quần, “Lan đã thức cả đêm cắt một nửa gấu quần mới của mình chắp nối sang chỗ gấu quần bị cháy. Bàn tay khéo léo khâu vá từng đường kim mũi chỉ; để quân phục của đồng đội khó có thể phát hiện ra gấu quần bị chắp nối” và những đường kim mũi chỉ dệt thành một tình yêu đẹp (Mùa mưa Trường Sơn). Trang viết gợi cho người đọc xúc động trước hình ảnh những người mẹ “thức thâu đêm vá áo” đã từng làm nên “Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa” trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
 
Mưa, củi ướt, cơm bữa sống bữa khê, “không quần” phải trùm chăn đợi quần áo khô, những trận mưa bom B52 dội vào hầm trú ẩn... Gian khổ là vậy, tiếng cười, tiếng hát vẫn không ngớt. Hiền, chàng trai mặc chiếc quần vá gấu đã nằm lại đại ngàn Trường Sơn mang theo “Tình yêu đầu đời nảy sinh từ tình yêu cách mạng cao cả”, tình yêu đó neo đậu trong tim người ở lại. Để hôm nay giữa đời thường, “Đi giữa làng quê ngập tràn ánh trăng, Lan như thấy trong trăng có mưa, có tiếng cười giòn tan của đồng đội mình. Có cả máu hòa trong nước mắt, niềm vui xen lẫn nỗi đau, có ánh nhìn sâu thẳm của Hiền, cả những đêm hành quân ướt đầm vai áo, những trận B52 ngột thở tới bây giờ”. Ai cũng có thể nhận ra tác giả đã hóa thân vào các nhân vật làm sống lại Trường Sơn một thời con gái. Các nhân vật nữ trong từng truyện ngắn mang vẻ đẹp của người phụ nữ Kinh Bắc: ý nhị, nền nã, khéo léo, nặng nghĩa, nặng tình với đức hy sinh cao cả vì gia đình, cộng đồng, quê hương đất nước. Giữa đại ngàn Trường Sơn, vẻ đẹp ấy như mạch nguồn chảy trong Thùy (Chiếc khăn tay) lấy chiếc khăn tay băng vết thương cho đồng đội làm nên một tình yêu trong sáng. Đó là Hồng (Ngày trở về) sống giữa những ngày thanh bình, đất nước đã thống nhất mà “Lúc này quá khứ ác liệt như sống lại trong cô. Trận bom đêm ấy như còn khói thuốc đâu đó, tiếng nổ long trời lở đất, trong không gian náo động trong đêm. Những tia chớp nhằng nhịt như xé tan bóng tối, núi rừng gầm lên như thú dữ... Cô nhớ lại một dòng nước đỏ ngầu bởi những bộ quân phục rách lỗ chỗ đẫm máu đồng đội trong trận đánh bom vào đơn vị đêm đó. Không ai nói với ai, vừa giặt, nước mắt họ cứ chảy theo dòng nước loang máu đỏ”. Để rồi sau 40 năm gặp lại đồng đội được cô băng vết thương trong trận bom oanh tạc, đầu đã hai thứ tóc “Cô nhìn anh không nói lời nào. Cô đưa tay lên nắm lấy cánh tay chỉ là chiếc ống tay áo không, nước mắt cô tự nhiên trào ra”...
 
Chiến tranh là mất mát, đau thương, là nỗi đau của Phượng (Trái tim người đàn bà) - người vợ liệt sĩ, chỉ sau thời gian ngắn ở bên chồng, người đàn bà chung thủy, rồi anh vào chiến trường mãi mãi không về, để lại cho cô giọt máu vào đêm cuối cùng trước lúc đi xa, vừa chịu nỗi đau mất chồng, vừa gánh bao điều tiếng, một mình lặng lẽ nuôi con nên người. Một nữ thanh niên xung phong trở về với đứa trẻ trên tay, nhận con của đồng đội đã hy sinh là con của mình, chịu điều tiếng “không chồng mà chửa”, giấu nỗi niềm sống trong cảnh neo đơn, nghèo khó...
 
Trở về, những người lính đối mặt với khó khăn, nỗi lo cơm áo, nhưng những hành trang luôn là điểm tựa để các cựu chiến binh vượt qua gian khó tiếp tục cống hiến cho quê hương như đã từng chiến đấu và chiến thắng trong cuộc chiến ác liệt. Những bút ký, tản văn về quê mới Lâm Hà, về những cựu chiến binh đang ra sức làm cho cuộc sống đổi thay từng ngày được cô khắc họa bằng tình cảm đồng đội thiêng liêng. Họ là tấm gương sáng giữa đời thường, dấn thân vào cuộc khai hoang mở đất; đó là nhà thơ Phú Đại Tiềm mang trong mình vết thương chiến tranh vẫn không cam chịu đói nghèo (ký Người lính với thơ), là nhà thơ Nguyễn Gia Tình, Nguyễn Đăng Chấn “xây nên phố thị giữa miền hoang sơ” (Nơi ấy Tân Hà), là niềm hân hoan khi mồ hôi đổ xuống làm nên một Lâm Hà thay da đổi thịt hôm nay (Tản văn Nỗi nhớ Lâm Hà)... Sau cuộc chiến, những người cựu chiến binh trong đó có tác giả thầm lặng sống với ký ức với hoài niệm về một thời hào hùng, nhưng không lặng thầm trước cuộc sống bộn bề. Tác phẩm cho người đọc hiểu hơn giá trị của độc lập, thống nhất, thêm trân trọng hòa bình.
 QUỲNH UYỂN

Bình luận

Bài viết tương tự:

Trung tướng Trần Vinh Ngọc gửi thư chúc mừng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong LLVT Quân khu

Trung tướng Trần Vinh Ngọc gửi thư chúc mừng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong LLVT Quân khu

10:17 19/11/2026

(QK7 Online) - Nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 7 gửi thư chúc mừng tới các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đã và đang công tác trong LLVT Quân khu. Báo Quân khu đăng toàn văn Thư khen của đồng chí Chính ủy Quân khu.

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

20:36 18/11/2026

(QK7 Online) – Chiều 18/11, Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp với Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026).

Quân khu 7 triển khai công tác chuẩn bị diễn tập năm 2026

Quân khu 7 triển khai công tác chuẩn bị diễn tập năm 2026

09:38 18/11/2026

(QK7 Online) - Để bảo đảm các cuộc diễn tập năm 2026 đạt mục đích, yêu cầu đề ra, sáng ngày 18/11, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 tổ chức Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh Tây Ninh; diễn tập cho Sư đoàn Bộ binh 5 và các lữ đoàn binh chủng. Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Quân khu chủ trì hội nghị.

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng Học viện Quốc phòng nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng Học viện Quốc phòng nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

17:24 17/11/2026

(QK7 Online) – Nhân dịp kỷ niệm 44 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 17/11, đoàn công tác Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 do Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu làm trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng cán bộ, giảng viên, nhân viên Học viện Quốc phòng. Tham gia cùng đoàn có Thiếu tướng Phạm Anh Tuấn, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu; đại diện các cơ quan, chức năng Quân khu. Trung tướng, TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng tiếp và làm việc với đoàn.

Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng các học viện, nhà trường nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng các học viện, nhà trường nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

12:12 17/11/2026

(QK7 Online) - Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 17/11, đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Quân khu 7 do Đại tá Nguyễn Tấn Linh, Phó Tư lệnh Quân khu làm trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng Trường Sĩ quan Lục quân 2, Trường Đại học An ninh nhân dân, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh.

Quân khu 7 thông qua hồ sơ thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh

Quân khu 7 thông qua hồ sơ thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh

12:07 17/11/2026

(QK7 Online) - Ngày 17-11, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 tổ chức Hội nghị thông qua báo cáo hồ sơ thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh do Văn phòng Chính phủ cung cấp. Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 chủ trì hội nghị.

Hội đồng khoa học đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng

Hội đồng khoa học đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng

15:51 16/11/2026

(QK7 Online) – Chiều ngày 16/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học tổ chức Hội nghị đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng “Hoạt động của lực lượng vũ trang địa phương tham gia đánh địch đổ bộ đường biển trong tác chiến phòng thủ quân khu” do Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Quân khu làm Chủ nhiệm nhiệm vụ. Trung tướng, Tiến sĩ Đỗ Minh Xương, Giám đốc Học viện Lục quân, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học chủ trì hội nghị.

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Liên kết Website
Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phụ trách Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: mail@baoquankhu7.vn