Quân khu 7 Online

Văn hóa - Xã hội - Thể thao > Văn hóa - Nghệ thuật

Thứ bảy, 10/02/2024, 01:01 (GMT+7)
3659 lượt xem

Rồng - biểu tượng trong tâm hồn dân tộc

(QK7 Online) - Rồng ở Việt Nam biểu tượng gắn bó trong đời sống, tình cảm, tâm hồn cả dân tộc. Điều này, thể hiện là: cha ông ta và con cháu vẫn cho mình là con Rồng cháu Tiên.
 

Truyền thuyết Âu Cơ lấy Lạc Long Quân, sinh ra 100 trứng, nở ra 100 con, nói rõ điều này. Vua Hùng và con cháu, đều là hậu duệ của Lạc Long Quân, Âu Cơ, là chủ nhân sớm nhất ở khu vực đồng bằng sông Hồng, cùng chung sức, chung lòng khai hoang, tìm giống, rồi trồng lúa làm nguồn sống chính. Thế là “nền văn minh lúa nước” ra đời từ đấy.

Trồng lúa, phải có phân, cần, giống, ba thứ quan trọng  nước. Khi cuộc sống mới thoát thai hoang dã, đang tiến đến thời kỳ sơ khai, đời sống con người, cùng công việc lao động còn phụ thuộc và bị thiên nhiên chi phối, thì mưa  rất quan trọng với việc trồng lúa nước. Quan niệm của người xưa, cho là Rồng phun ra nước, tức Rồng làm cho mưa, ra nước. Và Rồng có tài hút được nước và phun ra nước.

Chính vì sự gắn bó và hy vọng tốt đẹp đó mà người Việt có nhiều nét đậm tình đậm nghĩa, với hình ảnh đậm nét của Rồng trong đời sống. Thực tế đã chỉ rõ qua thần thoại, huyền thoại và sự tích như: Sự tích Thăng Long - Rồng bay lên (ở Đại La - Hà Nội), sự tích Vịnh Hạ Long - Rồng hạ cánh (ở Quảng Ninh), còn là vịnh Bái Tử Long (cung kính  Rồng), đảo Bạch Long Vĩ (Rồng trắng), sông Cửu Long (chín Rồng), sông Hoàng Long (Rồng vàng)…

Rồng được coi là biểu tượng tâm hồn, tình cảm, sức mạnh, sự phồn vinh của dân tộc, cộng đồng, xã hội, con người, nên ở nhiều di tích, công trình xây dựng, Rồng được hiện hình, có khi hàng đàn, có khi bên cạnh Rồng còn có hình người nông dân đang cày ruộng…  

Với ước vọng của con người, Rồng còn có nghĩa tượng trưng cho sự khỏe mạnh, cao lớn, phi thường, qua các thành ngữ: “Phủ Đầu Rồng”,  “Ăn như Rồng cuốn”. Trong tâm linh và tưởng tượng, Rồng cũng hiện ra, với hình ảnh người ta nghĩ ra có hình hài quái dị, phi lí, khác thường, qua hình tượng như các từ: Rồng đất, Rồng tre, con tôm rồng, ma cà rồng, cây xương rồng...

Không chỉ thế, Rồng còn có ở cung điện, dinh thự của vua chúa, tổng đốc, trên đình, chùa, trong đĩa, bát gốm, sứ… với những hình ảnh, dáng vẻ theo từng cảnh trí, vật dùng, đồ dùng với sự mong ước, mỹ cảm của con người.

Rồng cũng có kết cấu khá tinh xảo, đầy ý nghĩ, được trang trí bằng vật liệu quý hiếm, thể hiện ở những vị trí trang trọng như: Long hàm thọ (Rồng ngậm chữ thọ), Lưỡng long chầu nguyệt (hai Rồng chầu mặt trời). Rồng còn hiện ra qua hình ảnh: Long ẩn (Rồng lúc ẩn, lúc hiện giữa sóng nước, trời mây), ở cánh cổng Văn Miếu (Hà Nội). Hoặc Rồng được cách điệu thành “Vân hóa Long ” - tức là mây được cách điệu thành Rồng, từ một vật như một cây trúc, một khúc tre, khúc gỗ, một cây mai, một chiếc lá, một đám mây, con cá như cá chép…

Tất cả đều mô phỏng hình tượng con Rồng chính thống và mong ước mỹ cảm, chính đáng… Đó là hiện tượng “hóa Long”  như , trong số 82 bia Tiến sĩ đặt ở Văn Miếu (Hà Nội), có 55 đôi khắc Rồng trên trán bia, thì có 44 đôi có cách điệu Rồng là: vân hóa Rồng - mấy cách điệu thành hình con Rồng; hoặc “ngư Long hí thủy”- tức là rồng đang cùng cá gáy đùa rỡn trong sóng nước biển khơi, giữa trời mây nước biếc… Đây là những tranh thờ, vẽ Rồng đặt nơi thờ cúng.

Như thế, thấy Rồng gắn bó, hòa hợp một cách thân gần, biểu tượng phong phú, đa dạng trong đời sống vật chất, tinh thần của người Việt từ xưa đến nay. Rồng là con vật huyền thoại, nó đẹp và diệu kỳ không gì tả thế, so được, qua trí tưởng tưởng của con người vô cùng phong phú. Vì vậy, năm Thìn (2024) là năm đẹp và nhiều thành công…
Hà Vi

Bình luận

Bài viết tương tự:

Trường Mầm non Mai Vàng lan tỏa văn hóa truyền thống qua ngày hội “Sắc màu văn hóa dân tộc”

Trường Mầm non Mai Vàng lan tỏa văn hóa truyền thống qua ngày hội “Sắc màu văn hóa dân tộc”

14:44 20/11/2026

(QK7 Online) - Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026) và chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Trường Mầm non Mai Vàng (phường An Hội Đông) đã tổ chức chương trình trải nghiệm "Sắc màu văn hóa dân tộc" với sự tham gia của đông đảo cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường.

Tiểu đoàn 60 tổ chức gặp mặt nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tiểu đoàn 60 tổ chức gặp mặt nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

08:47 20/11/2026

(QK7 Online) - Ngày 19/11, Tiểu đoàn 60 tổ chức gặp mặt nhân Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn với Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc năm 2026. Đây là hoạt động chính trị, văn hóa có ý nghĩa sâu sắc nhằm khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho các cán bộ, chiến sĩ, đồng thời góp phần củng cố và xây dựng văn hóa đơn vị ngày một lành mạnh, phong phú.

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

20:36 18/11/2026

(QK7 Online) – Chiều 18/11, Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp với Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026).

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Liên kết Website
Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phụ trách Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: mail@baoquankhu7.vn