Phóng viên: Là người được chứng kiến thời khắc lịch sử ngay từ lúc Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc lập. Lúc ấy, cảm xúc của ông như thế nào thưa ông?
Kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thái: Tôi có mặt ở Dinh Độc lập vào đúng thời  khắc lịch sử 11 giờ 30, ngày 30/4/1975 với danh nghĩa là Chủ tịch Tổng hội sinh viên Sài Gòn lúc bấy giờ. Khi Quân giải phóng pháo kích dồn dập sân bay Tân Sơn Nhất, tôi nghĩ rằng cuộc chiến đấu cuối cùng đã bắt dầu. Tôi và Tiến sĩ Huỳnh Văn Tòng (nguyên Trưởng Khoa Báo chí Trường Đại học Mở Bán công Thành phố Hồ Chí Minh) cũng có mặt trong thời khắc những chiếc xe tăng của ta húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập. Khi các binh đoàn hùng mạnh của quân giải phóng rầm rập tiến vào đô thành, quân đội Sài Gòn tháo chạy nhưng chưa hạ vũ khí, súng vẫn nổ và dư luận tung ra tin đồn về một cuộc “tắm máu” sắp xảy ra, thì tiến sĩ Huỳnh Văn Tòng, tôi và nhà báo Huỳnh Bá Thành cùng một số nhân sĩ trí thức khác đã tập hợp sinh viên, kêu gọi mọi người bình tĩnh, tránh manh động, rồi xuống đường tiến về dinh Ðộc Lập để góp phần dàn xếp việc đầu hàng của chính quyền Sài Gòn sao cho êm thấm, tránh làm đổ máu nhân dân.
Sau khi Bùi Quang Thận lên nóc Dinh để cắm là cờ giải phóng thì tôi cùng Huỳnh Văn Tòng theo xe của Chính ủy Bùi Văn Tùng ra Đài Phát thanh để ghi âm lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh. Tiếp đó, tôi cùng Huỳnh Văn Tòng lại tiếp tục lên sóng và tự xưng danh tính của mình cho nhân dân Sài Gòn biết và an tâm tiếp tục sinh hoạt bình thường. Đến lúc này, tôi thật sự xúc động và không thể nói được lời nào nữa. Nghe lời tuyên bố đầu hàng của Dương Văn Minh trong lòng tôi có một cảm xúc rất khó tả, nhưng tôi nghĩ đó là niềm vui thắng lợi. Trong đầu tôi chỉ thấy rằng Sài Gòn đã giải phóng, đất nước Việt Nam đã hòa về một mối.
 
Phóng viên: Những giờ phút lịch sử ấy, nhân dân Sài Gòn đã đón chào Quân Giải phóng thế nào thưa ông?
Kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thái: Khi đã quá trưa, người dân Sài Gòn ngỡ ngàng nhìn thấy nhiều chiếc xe chở bộ đội , phần lớn là gốc miền Bắc đậu khắp nơi trên đường phố. Họ rất trẻ, họ nhìn đám đông chung quanh với một vẻ bỡ ngỡ và lạ lẫm. Hiển nhiên là người dân Sài Gòn không tìm thấy ở họ mảy may ánh mắt hận thù, trái với lời đồn đại kinh hoàng mà người dân thành phố được nghe trong những tuần lễ trước đó.
Sau mấy phút lạ lẫm, người ta ùa ra thăm hỏi, vui mừng nắm tay chào hỏi các chiến sĩ! Niềm vui thật sự vỡ òa trong các ngõ phố. Trong thoáng chốc cờ giải phóng không biết chuẩn bị lúc nào đã tung bay khắp nơi trong thành phố. Vào chạng vạng tối, các nhóm bộ đội lại nổi lửa nấu cơm ngay chỗ họ dừng chân, giống hệt như họ vẫn làm thường ngày ở chiến khu hoặc trên đường hành quân. Lớp trẻ thành phố vẫn tò mò bám sát hàn huyên đủ thứ chuyện, giống như những người anh em ở xa mới về nhà. Sài Gòn đêm 30/4 hầu như không ngủ. Niềm vui lớn đến quá nhanh, quá bất ngờ. Sài Gòn vẫn vẹn nguyên, không đổ nát. Với tôi, niềm vui ấy thật hạnh phúc.

 

Phóng viên: Thưa tiến sĩ Nguyễn Nhã được biết ông đã thu âm cuốn băng lời tuyên bố đầu hàng của Dương Văn Minh. Vì sao mà ông lại ghi âm cuốn băng này?
Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Trước 30/4/1075, tôi dạy học ở Đại học Sư phạm Sài Gòn. Tôi là người sáng lập và cũng là Chủ nhiệm, kiêm Chủ bút Tập san Sử Địa (Đại học Sư Phạm Sài Gòn). Tôi là người nghiên cứu lịch sử nên tôi rất chú ý đến những biến động trong những ngày tháng 4/1975 và tôi biết tôi sẽ là chứng nhân cho sự kiện này.
Khi có tin đoàn quân giải phóng đang thần tốc tiến về Sài Gòn, tối 28/4 một quả đạn pháo rơi lạc vào nhà hàng xóm sát bên nhà tôi nhưng không nổ. Sáng ngày 29, tôi cùng gia đình tản cư ra trường học cạnh Nhà thờ Tân Định. Khi ra ở đây tôi có cảm nhận rõ rệt là một sự kiện lịch sử lớn đang đến gần. Tôi chuẩn bị sẵn cái máy Radio Cassette của chị tôi có chức năng thu âm rất tốt. Tôi cứ giữ cái máy dò hết từ đài này sang đài khác. Tôi nghĩ, nếu có gì thay đổi thì Đài Phát thanh sẽ phát ngay và tôi sẵn sàng ấn nút thu âm. Khi sóng Đài Phát thanh Sài Gòn chợt ồ lên, tôi xác định thời khắc lịch sử đã đến nên tôi ấn luôn nút để ghi âm, thu lại buổi phát thanh đầu tiên này.
 
Phóng viên: Vậy, cuốn băng ấy là cứ liệu lịch sử của thời điểm lịch sử phải không thưa ông?
Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Cuốn băng ghi âm có chất lượng khá tốt, dài 30 phút, ghi lại lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh vào trưa ngày 30/4/1975. Băng được ghi trực tiếp bằng Radio Cassette Hitachi. Chính nhờ vậy, toàn văn tuyên bố và diễn tiến cuộc lên sóng phát thanh được ghi lại hòa toàn trung thực và chính xác. Tôi nghĩ rằng từ tiếng nói quen thuộc trên sóng phát thanh đối với dân Sài Gòn lúc ấy đang hoảng loạn, kêu gọi bình tĩnh, cuộc sống trở lại bình thường về mặt tâm lý có ý nghĩa rất quan trọng đối với người dân Sài Gòn cũng như nhân dân miền Nam lúc bấy giờ.
Cuốn băng của tôi thu lại lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh cũng là tài liệu duy nhất ghi lại buổi phát thanh đầu tiên này, trở thành cứ liệu lịch sử quý về thời điểm lịch sử của dân tộc.