Quân khu 7 Online

Thời sự

Chủ nhật, 25/08/2024, 10:28 (GMT+7)
1369 lượt xem

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - mẫu mực về nhân văn quân sự Việt Nam

(QK7 Online) - Xin phép được soi chiếu triết học liên văn hóa (The Intercultural Philosophy) - tìm hiểu những hiện tượng được giao lưu, tiếp biến từ nhiều nguồn văn hóa nên tạo được những nét độc sáng, để khẳng định Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một mô hình (paradigm) mẫu mực về nhân văn quân sự Việt Nam.


Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong đại lễ mừng công Chiến thắng Điện Biên Phủ tại Mường Phăng, ngày 13-5-1954. Ảnh tư liệu

Những mạch nguồn nhân văn quân sự  
Cây đại thụ văn hóa Võ Nguyên Giáp cường tráng, lực lưỡng nhờ có ba chùm rễ rất khỏe miệt mài hút dưỡng chất tinh hoa truyền thống từ ba mảnh đất văn hóa của dân tộc Việt, của phương Đông và phương Tây. Cành lá sum suê luôn vươn cao vào bầu trời tư tưởng thời đại quang hợp ánh sáng trí tuệ, nhân văn của chủ nghĩa yêu nước, Chủ nghĩa Mác-Lênin và  tư tưởng Hồ Chí Minh nên luôn xanh mát, tươi mới.

Từ nhỏ học Hán Nôm, tuổi thanh niên đã giỏi tiếng Trung, tiếng Pháp, biết tiếng Anh, tiếng Nga... Thời học sinh đã say mê tìm hiểu binh pháp Tôn Tử, lý luận quân sự của Clausewitz, những trận đánh của Napoleon... Trở thành giáo viên lịch sử đồng nghĩa với việc nghiên cứu truyền thống đánh giặc của tổ tiên anh hùng. Đến với Chủ nghĩa Mác cũng là tiếp thu học thuyết quân sự của cả giai cấp vô sản và tư sản, phân tích các cuộc chiến tranh vệ quốc của nước Nga và Liên Xô (sau này), của Trung Quốc kháng Nhật... Lại may mắn được là học trò, gần gũi thiên tài Hồ Chí Minh... Như một thấu kính văn hóa hội tụ được nhiều ánh sáng tiến bộ, cách mạng, bằng vốn kiến văn uyên bác cùng bản lĩnh, trí tuệ lớn, giàu tâm hồn và tình yêu Tổ quốc, con người lớn lao, trong ông đã tạo ra một quá trình tự chuyển hóa những tri thức quân sự, để rồi trở thành đỉnh cao để cả thế giới ngước nhìn...
 
Tư tưởng nhân văn quân sự Võ Nguyên Giáp chủ yếu là sự tiếp thu, kế thừa, phát triển và nâng cao chủ nghĩa nhân văn quân sự truyền thống: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, “Lấy chí nhân thay cường bạo”, “Giặc tan muôn thuở thanh bình/ Bởi đâu đất hiểm cốt mình đức cao”. Các chữ Dân, chữ Nhân, chữ Đức là nền móng để ngôi nhà tư tưởng quân sự kiệt xuất Võ Nguyên Giáp mang dáng vẻ riêng không lẫn vào bất kỳ danh tướng quân sự nào của thế giới.

Đuổi giặc để cứu dân, cứu nước
Tư tưởng quân sự Võ Nguyên Giáp là một biểu hiện cụ thể, sinh động của tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh: Trọng hòa hiếu. Khi cả nước buộc phải bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác Hồ tuyên bố với thế giới: “Đồng bào tôi và tôi thành thực muốn hòa bình. Chúng tôi không muốn chiến tranh...”.  Nhưng kẻ thù không từ bỏ dã tâm xâm lược, nên Người cùng toàn dân buộc phải tiến hành kháng chiến. Đó là cách duy nhất ngăn chặn tội ác, thể hiện tinh thần nhân đạo lớn lao. Bởi nếu không, cả dân tộc này phải quỳ gối làm nô lệ để mặc kẻ thù vơ vét, bóc lột, chém giết, đốt phá. Bác Hồ giao cho Võ Nguyên Giáp “phụ trách quân sự”, là việc chẳng đặng đừng. Để rồi ông trở thành Đại tướng nổi tiếng toàn thế giới cũng là việc ngoài ý muốn. Sau này, lời tâm sự của Đại tướng nói lên điều ấy, “nếu không có chiến tranh thì tôi vẫn là một giáo viên dạy lịch sử”. Vì thẳm sâu trong con người Đại tướng, ngoài sự khiêm nhường của một trí tuệ lớn, còn nóng bỏng một tình yêu dân, yêu nước, yêu hòa bình.

Đổ máu ít nhất nhưng phải giành chiến thắng lớn nhất
Cái lõi của khái niệm nhân văn là tình yêu thương con người, vì con người. Nhân văn quân sự Võ Nguyên Giáp có thể khái quát vào mấy chữ: Đổ máu ít nhất nhưng phải giành chiến thắng lớn nhất. Các nhà nghiên cứu quân sự thế giới đến nay vẫn chưa hết ngạc nhiên về một vị tướng chưa từng bại trận, trong khi đó tổn thất vật chất luôn ở mức thấp nhất, tinh thần bộ đội luôn ở trạng thái cao nhất. Họ tìm ra câu trả lời, về cơ bản là nhờ đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện của Bác Hồ và Đảng lãnh đạo. Nhưng dấu ấn Đại tướng là rất rõ ở việc chọn chiến trường, thời điểm và cách đánh. Tiêu biểu nhất là quyết định lịch sử trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954: Kéo pháo ra, hoãn tiến công cứ điểm vì chưa chắc thắng. Nếu có thắng thì thương vong cao.

Sau này, trong cuộc gặp gỡ tướng McNamara, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: “Chiến lược của tôi là hòa bình, tôi là vị tướng của hòa bình, không phải của chiến tranh”. Câu nói này, như nhận xét của một nhà báo Pháp, sẽ được tạc bằng vàng trong kho tàng lý luận quân sự quốc tế. Qua đó thế giới hiểu thêm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Cái gốc của tài năng quân sự ấy là tình yêu con người, yêu hòa bình, không hề muốn đổ máu.

Coi trọng chính trị hơn quân sự
Nhà nghiên cứu lịch sử hiện đại nổi tiếng người Mỹ là Cecil B.Curry, tác giả cuốn Võ Nguyên Giáp-một thiên tài quân sự (xuất bản ở Mỹ năm 1997, dịch ra tiếng Pháp năm 2003, tiếng Trung Quốc năm 2006) trích lời Đại tướng nói về nhiệm vụ quân đội: “Mục đích chính trị là căn bản. Quân đội không phải chỉ có nhiệm vụ chiến đấu, mà phải tuyên truyền, giáo dục dân chúng. Như vậy, mọi người đều là lính. Tất cả mỗi làng, mỗi quận (huyện) là một pháo đài và cả nước chúng tôi là một chiến trường rộng lớn”. Nhìn từ triết học liên văn hóa, đó chính là “liên văn hóa quân sự” tiêu biểu ở sự kết tinh văn hóa quân sự thế giới với văn hóa quân sự truyền thống dân tộc: Chiến tranh toàn dân, “mọi người đều là lính”, “ngụ binh ư nông” (gửi binh lính vào nông dân); chiến tranh toàn diện, mọi địa hình địa vật đều là công sự, pháo đài; “dĩ dật đãi lao” (lấy lực lượng tại chỗ, đánh địch từ xa đến), “lấy đoản binh chế trường trận”, “lấy yếu đánh mạnh, lấy ít địch nhiều”...
Trong các cuộc kháng chiến, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn quán triệt, thực hiện phương châm “người trước, súng sau”, chăm lo xây dựng Quân đội thực sự vững mạnh về chính trị, là đội quân từ dân mà ra, vì dân mà chiến đấu nên được dân tin yêu, dân nuôi nấng, dân bảo vệ, che chở. Chỉ ở Việt Nam mới có thuật ngữ “quân dân”-một khái niệm ghép chỉ quân đội và nhân dân nhưng được hiểu là một đội quân có sự thống nhất gần như tuyệt đối về ý chí, quyết tâm bảo vệ Tổ quốc. Đó là một biểu hiện của sức mạnh văn hóa Việt Nam.

Chiến thắng bằng sức mạnh văn hóa
Nhân văn quân sự truyền thống của cha ông ta là “bốn cõi một nhà”, đoàn kết muôn người như một; là “phụ tử chi binh”, tướng sĩ coi nhau như cha con... Nhân văn quân sự thời đại Hồ Chí Minh học tập, phát huy, nâng cao, nhân lên giá trị truyền thống. Bác Hồ là Cha của lực lượng vũ trang thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Anh Cả. Trong gia đình Quân đội, người Anh Cả ấy quan tâm, lo lắng, chăm chút những đứa em binh nhất, binh nhì từng chi tiết nhỏ, đến với chiến sĩ trên chiến hào, trong từng bữa ăn... Có một vị Đại tướng như thế, đội quân ấy sẽ có sức mạnh vô địch nhờ tình thương yêu đoàn kết cùng hướng về lý tưởng “trung với Đảng, hiếu với dân”. Trả lời phỏng vấn tờ báo Pháp (L’Humannite’), Đại tướng Võ Nguyên Giáp giải thích đế quốc Mỹ thua là do “không hiểu về lịch sử, văn hóa, phong tục của chúng tôi, không hiểu tính cách của người Việt...”. Như vậy, Việt Nam thắng đế quốc Mỹ là thắng bằng sức mạnh văn hóa.
Nhân văn là yêu thương, là sẻ chia, là thấu hiểu và thấu cảm để gắn kết và gắn nối. Mỗi người lính trong đội quân của Đại tướng như những sợi chỉ nhân văn cùng nhau dệt nên khối đoàn kết quân dân bền chặt vĩ đại để chiến thắng những kẻ thù xâm lược lớn nhất thế giới.

Bản chất của văn hóa là nhân văn. Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp của chúng ta là nhà văn hóa lớn!

Thanh Tú, Lâm Viên

Bình luận

Bài viết tương tự:

Trung tướng Trần Vinh Ngọc gửi thư chúc mừng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong LLVT Quân khu

Trung tướng Trần Vinh Ngọc gửi thư chúc mừng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong LLVT Quân khu

10:17 19/11/2026

(QK7 Online) - Nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 7 gửi thư chúc mừng tới các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đã và đang công tác trong LLVT Quân khu. Báo Quân khu đăng toàn văn Thư khen của đồng chí Chính ủy Quân khu.

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam

20:36 18/11/2026

(QK7 Online) – Chiều 18/11, Cục Chính trị Quân khu 7 phối hợp với Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tặng quà cho học sinh Trường Thiếu sinh quân miền Nam nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026).

Quân khu 7 triển khai công tác chuẩn bị diễn tập năm 2026

Quân khu 7 triển khai công tác chuẩn bị diễn tập năm 2026

09:38 18/11/2026

(QK7 Online) - Để bảo đảm các cuộc diễn tập năm 2026 đạt mục đích, yêu cầu đề ra, sáng ngày 18/11, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 tổ chức Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh Tây Ninh; diễn tập cho Sư đoàn Bộ binh 5 và các lữ đoàn binh chủng. Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Quân khu chủ trì hội nghị.

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng Học viện Quốc phòng nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng Học viện Quốc phòng nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

17:24 17/11/2026

(QK7 Online) – Nhân dịp kỷ niệm 44 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 17/11, đoàn công tác Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 do Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu làm trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng cán bộ, giảng viên, nhân viên Học viện Quốc phòng. Tham gia cùng đoàn có Thiếu tướng Phạm Anh Tuấn, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu; đại diện các cơ quan, chức năng Quân khu. Trung tướng, TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng tiếp và làm việc với đoàn.

Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng các học viện, nhà trường nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bộ Tư lệnh Quân khu 7 thăm, chúc mừng các học viện, nhà trường nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

12:12 17/11/2026

(QK7 Online) - Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 17/11, đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Quân khu 7 do Đại tá Nguyễn Tấn Linh, Phó Tư lệnh Quân khu làm trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng Trường Sĩ quan Lục quân 2, Trường Đại học An ninh nhân dân, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh.

Quân khu 7 thông qua hồ sơ thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh

Quân khu 7 thông qua hồ sơ thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh

12:07 17/11/2026

(QK7 Online) - Ngày 17-11, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 tổ chức Hội nghị thông qua báo cáo hồ sơ thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tây Ninh do Văn phòng Chính phủ cung cấp. Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 chủ trì hội nghị.

Hội đồng khoa học đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng

Hội đồng khoa học đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng

15:51 16/11/2026

(QK7 Online) – Chiều ngày 16/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học tổ chức Hội nghị đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học nghệ thuật quân sự cấp Bộ Quốc phòng “Hoạt động của lực lượng vũ trang địa phương tham gia đánh địch đổ bộ đường biển trong tác chiến phòng thủ quân khu” do Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Quân khu làm Chủ nhiệm nhiệm vụ. Trung tướng, Tiến sĩ Đỗ Minh Xương, Giám đốc Học viện Lục quân, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cấp cơ sở nhiệm vụ khoa học chủ trì hội nghị.

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Liên kết Website
Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phụ trách Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: mail@baoquankhu7.vn